ERFENISSEN NA OVERLIJDEN ERFGENAMEN SUCCESSIERECHT
Zodra iemand overlijdt, valt - zoals dat heet zijn nalatenschap open. Eén
van de eerste vragen, die dan aan de orde komen is: heeft de overledene een
testament gemaakt?
Gezinsleden van de overledene zullen meestal op de hoogte zijn van het al
dan niet bestaan van een testament. Lang niet altijd echter zullen zij met
zekerheid weten, of het hun bekende testament nog van kracht is. Zoals wij
reeds gezien hebben, kan iedereen daarover inlichtingen verkrijgen bij het
Centraal Testamentenregister in Den Haag. Bij deze instelling kan men tevens
te weten komen welke notaris het laatste testament onder zijn berusting
heeft. Aangezien voor het verkrijgen van inlichtingen uit het Centraal
Testamentenregister bepaalde handelingen moeten worden verricht, kunt u zich
beter wenden tot de notaris die het u bekende testament heeft gemaakt, of -
als u niet weet of er een testament gemaakt is - tot uw eigen notaris. Mocht
u nog nooit bij de notaris zijn geweest, dan is dat geen enkel bezwaar. U
kunt voor het verkrijgen van de gewenste inlichtingen naar iedere notaris
gaan. Overigens heeft niet iedereen zomaar recht op inzage in het testament
van een overledene. Dat hebben alleen de direct-belanghebbenden.
De meeste nalatenschappen bestaan in ieder geval uit inboedel, een bank-
en/of girorekening en contant geld. Zodra de bank kennis neemt van het
overlijden, worden de rekeningen geblokkeerd. Dat is volkomen begrijpelijk:
de rekeninghouder is overleden, zijn erfgenamen treden als rechtsopvolgers
in zijn plaats.
Maar wie zijn die erfgenamen? Het is de taak van de notaris dit te
onderzoeken en daarover een officiële verklaring af te geven.
Met deze verklaring van erfrecht kunnen de erfgenamen gezamenlijk over de
bank- en/of girorekening van de overledene beschikken. Dikwijls wordt ook
aan één van de erfgenamen een volmacht gegeven, waardoor deze mede namens de
anderen handelend kan optreden.
Alvorens tot verdeling van de beschikbare gelden over te gaan, moet de vraag
worden beantwoord of over het geërfde ook successierecht (= belasting over
de erfenis) verschuldigd is. Het successierecht valt gewoonlijk wel mee,
omdat de wet (aanzienlijke) bedragen heeft vrijgesteld.
De bedragen van alle vrijstellingen worden jaarlijks door de Minister van
Financiën aangepast.
Over de vrijstellingen voor het lopende jaar en verdere informatie over het
verschuldigde successierecht kunt u terecht bij uw notaris.
Volgens de Successiewet moet van iedere nalatenschap die in Nederland
'openvalt', binnen acht maanden na het overlijden aangifte worden gedaan,
zodat de Staat kan vaststellen of en zo ja hoeveel successierecht volgens de
wet verschuldigd is. Aangifte voor het recht van successie en het recht van
schenking wordt gedaan door het invullen en inleveren van een
aangifteformulier. De aangifte voor het recht van successie en het recht van
schenking kan ook geschieden door invulling en inlevering van een
aangifteformulier. Het opmaken van die aangifte is een van de taken van de
notaris bij de behandeling van een nalatenschap. Tot zijn taak behoort
bovendien het vaststellen van ieders rechten en het adviseren bij het
verdelen van de erfenis.
Bestaat deze uit een inboedel, een bank- en/of girorekening en contant geld,
dan is de verdeling eenvoudig. Maar het is raadzaam ook daarvoor naar de
notaris te gaan, die men toch moet inschakelen voor het verkrijgen van een
verklaring van erfrecht om over de bank- en/of girorekening te kunnen
beschikken. Een notariële akte is voor een verdeling in principe niet
vereist, tenzij tot de nalatenschap bijvoorbeeld een woonhuis behoort of tot
de erfgenamen personen behoren die niet
bevoegd zijn zelfstandig over hun vermogen te beschikken, zoals
minderjarigen en degenen die onder curatele zijn gesteld of failliet zijn
verklaard. Voor de verdeling van die nalatenschappen - hoe groot of hoe
klein ook - is steeds een notariële akte vereist. Deze akte is bovendien
onderworpen aan de voorafgaande goedkeuring van de kantonrechter.